Hava debisi, bir mahalden saatte geçmesi gereken hava miktarıdır ve m³/h ile ifade edilir. En pratik hesap yöntemi şudur: Debi (m³/h) = Mahal Hacmi (m³) × Saatlik Hava Değişim Katsayısı (ACH). Hacim, taban alanı × tavan yüksekliğidir; katsayı ise mahal tipine göre seçilir. Saatlik hava değişim sayısı mahale göre değişir: banyo 6-10, ofis 4-8, restoran 8-12, ticari mutfak 20-30 kat. Örneğin 25 m³ hacimli bir banyoda 8 kat değişim 200 m³/h debi demektir.
Hava Değişim Katsayısı (ACH) Nedir?
ACH (air changes per hour), mahaldeki havanın bir saatte kaç kez tamamen yenilenmesi gerektiğini söyler. Yemek pişirilen, nem veya koku üreten mahallerde katsayı yüksek; depo gibi düşük yoğunluklu mahallerde düşüktür.
Mahal Tipine Göre Kılavuz Değerler Nelerdir?
Aşağıdaki aralıklar sektörde yaygın kullanılan kılavuz değerlerdir; kesin değer proje şartlarına (kişi sayısı, ısı yükü, yönetmelik) göre belirlenir:
- Banyo / WC: 6-10
- Konut mutfağı: 10-15
- Ticari mutfak: 20-30
- Ofis / mağaza: 4-8
- Restoran / kafe salonu: 8-12
- Toplantı odası / derslik: 6-10
- Atölye: 6-10
- Depo: 3-6
Örnek Hesap Nasıl Yapılır?
Örnek 1 — Banyo: 2 × 2,5 m taban, 2,4 m tavan → hacim 12 m³. Katsayı 8 alınırsa gereken debi 12 × 8 = 96 m³/h. Kanal ve panjur kayıpları için bir üst debi kademesindeki fan seçilir.
Örnek 2 — Ofis: 50 m² × 2,8 m = 140 m³ hacim. Katsayı 6 → 140 × 6 = 840 m³/h. Bu debi tek bir kanal tipi fan ile ya da iki ayrı hatta bölünerek sağlanabilir. Bu gruptan stoktan hazır örnek bir model: Dikdörtgen Kanal Tipi Fan 65x42 4750 m³/h.
Debiyi Bulduktan Sonra Fan Nasıl Seçilir?
Fan kataloglarındaki debi değeri serbest üflemede ölçülür; kanal, dirsek, menfez ve filtre eklendikçe gerçek debi düşer. Bu yüzden hesaplanan değerin yaklaşık %20-30 üzerinde debili fan seçmek güvenli taraftır. Kanalsız duvar uygulamalarında aksiyel fanlar, kanallı hatlarda kanal tipi fanlar tercih edilir; ayrıntılı karşılaştırma için radyal fan mı aksiyal fan mı yazımıza bakabilirsiniz. Uygulamada sık tercih edilen bir model: Aksiyel Duman Egzoz Fanı (F300) 60.000 m³/h.
Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?
- Kanal kayıplarını hesaba katmadan katalog debisine göre fan seçmek.
- Hava atılırken yerine girecek taze hava yolunu (menfez, panjur) unutmak — fan debisini veremez.
- Yüksek tavanlı mahallerde taban alanına göre hesap yapıp hacmi eksik almak.
Debinizi hesapladıktan sonra doğru modeli birlikte belirlemek için ücretsiz fan seçim ve debi hesabı sayfamızdan destek alabilirsiniz.
