Kısa cevap: Hava kısa mesafede, az dirençli bir yoldan gidecekse aksiyal fan; uzun kanal, dirsek, filtre gibi direnç varsa radyal (salyangoz) fan seçilir. İkisi arasındaki fark motor gücünden değil, havanın çark üzerinden geçiş yönünden kaynaklanır. Somut bir örnek olarak Aksiyel Duman Egzoz Fanı (F300) 55.000 m³/h bu ihtiyaca uygun seçeneklerden biridir. Bu tarife uyan modellerden biri: Orta Basınçlı Geriye Eğik Seyrek Kanatlı OMG K8 Salyangoz Fan 21000 m³/h. Rakamlarla bakıldığında fark nettir: stoktaki 61 aksiyel fan modeli 350-95.000 m³/h debi verirken, 201 salyangoz (radyal) fan modeli 380-100.000 m³/h aralığında ve belirgin daha yüksek basınçla çalışır.
Aksiyal Fan Nasıl Çalışır?
Aksiyal fanda hava, pervane ekseni boyunca düz geçer — tıpkı bir vantilatör gibi. Bu geometri yüksek debiyi az enerjiyle taşır, ancak havayı sıkıştırma kabiliyeti düşüktür. Hatta birkaç metre kanal ve iki dirsek eklendiğinde debi hızla düşer.
Tipik kullanım: dış cephe egzozu, duvar geçişi, sera ve çiftlik havalandırması, otopark tavan uygulamaları. Sektörde pervaneli fan, duvar tipi aspiratör adlarıyla da anılır.
Radyal (Salyangoz) Fan Nasıl Çalışır?
Radyal fanda hava çarka eksenden girer, kanatlar arasında 90 derece dönerek dışa savrulur ve salyangoz gövdede toplanır. Bu dönüş havaya basınç kazandırır; bu yüzden radyal fan uzun hatlarda, filtreli sistemlerde ve dirençli kanallarda debisini korur.
Tipik kullanım: mutfak davlumbaz hatları, toz/talaş toplama, endüstriyel proses egzozu, filtreli havalandırma. Salyangoz fan, santrifüj fan, vantilatör aynı ürünü tarif eder.
Hangi Kritere Göre Seçim Yapılır?
- Hat direnci (basınç kaybı): En belirleyici kriter. Kanal uzunsa, dirsek/filtre varsa radyal; hat kısa ve açıksa aksiyal.
- Debi ihtiyacı: Aynı debi için aksiyal genelde daha ekonomiktir — ama yalnızca dirençsiz ortamda.
- Ses: Radyal fanlar mahalden uzağa taşınabildiği için ses konforu daha iyi kurgulanır; hücreli aspiratörler bunun ses yalıtımlı halidir.
- Hava içeriği: Yağlı, tozlu, sıcak havada motoru akış dışında tutan tipler (dıştan motorlu, arkadan emişli) tercih edilir.
- Montaj yeri: Cephede yer varsa aksiyal; tesisat şaftı veya makine dairesi varsa radyal daha uygundur.
Örnek bir model üzerinden bakmak isterseniz: Hücreli Aspiratör 3.000 m³/h.
Karşılaştırma Tablosu
| Kriter | Aksiyal Fan | Radyal (Salyangoz) Fan |
|---|---|---|
| Hava geçiş yönü | Eksenel (düz) | Radyal (90° dönerek) |
| Basınca dayanım | Düşük | Yüksek |
| Debi/maliyet oranı | Avantajlı | Orta |
| Uzun kanal | Uygun değil | Uygun |
| Filtreli sistem | Uygun değil | Uygun |
| Tipik yer | Cephe, duvar, sera | Mutfak, proses, şaft |
Peki Kanal Tipi Fan Nerede Duruyor?
Kanal tipi fanlar ikisinin arasındaki boşluğu doldurur: hattın içine gizlenir, orta seviye basınçlara karşı debisini korur ve mahalden uzağa taşınabildiği için sessizdir. Banyo, ofis, mağaza ve mutfak hatlarının standart çözümüdür — ayrıntılı karşılaştırma için kanal tipi fan mı aksiyel fan mı rehberimize bakabilirsiniz. Ürünler: kanal tipi fanlar.
Sık Yapılan Hata
"Yüksek debili fan aldım ama hat sonunda hava gelmiyor" şikâyetinin nedeni neredeyse her zaman aynıdır: katalogdaki debi serbest üflemede ölçülür, hattın direnci hesaba katılmaz. Doğru yol önce hattın basınç kaybını tahmin etmek, sonra fanı o çalışma noktasına göre seçmektir — yöntem için basınç kaybı hesabı yazımıza bakın.
Debinizi ve hat direncinizi birlikte hesaplayıp doğru tipi belirlemek için ücretsiz fan seçim desteğimizden yararlanabilirsiniz.
