Duman egzoz fanı, yangın anında sıcak dumanı bina dışına atarak kaçış yollarının görünür kalmasını sağlayan özel fandır. Normal bir fandan farkı, yüksek sıcaklıkta belirli bir süre çalışmaya sertifikalı olmasıdır — sıradan bir fanın motoru ve rulmanları o sıcaklıkta dakikalar içinde devre dışı kalır. EN 12101-3’e göre F300 sınıfı bir fan 300 °C’de en az 2 saat, F400 sınıfı ise 400 °C’de 2 saat çalışabilmelidir; stoktaki 15 F300 aksiyel duman egzoz fanı modeli 4.200-95.000 m³/h debi aralığını kapsar.
F300 ve F400 Ne Anlama Gelir?
Bu kodlar fanın sıcaklık-süre dayanım sınıfını gösterir:
- F300: 300 °C sıcaklıkta 120 dakika çalışabilme
- F400: 400 °C sıcaklıkta 120 dakika çalışabilme
Sınıf yükseldikçe motor yalıtımı, rulman ve gövde malzemesi daha dayanıklıdır. Hangi sınıfın gerekeceği projenin yangın senaryosuna ve ilgili yönetmeliğe göre belirlenir; bu bir tercih değil, proje verisidir. F300 duman egzoz fanları ürün grubumuzda listelenir. Stoktaki karşılıklarından biri Aksiyel Duman Egzoz Fanı (F300) 45.000 m³/h modelidir.
Nerede Zorunlu Olur?
- Kapalı otoparklar: Duman tahliyesi ve kaçış yolu görünürlüğü — jet fanlı sistemlerle birlikte kurgulanır.
- Kaçış merdivenleri: Basınçlandırma sistemiyle beraber; ayrıntı için merdiven basınçlandırma yazımız.
- AVM, otel, hastane: Büyük hacimli ortak alanların duman kontrolü.
- Endüstriyel tesisler: Üretim alanlarında duman tahliye hatları.
Jet Fanlı Sistemle Farkı Nedir?
Duman egzoz fanı dumanı dışarı atar; jet fan ise otopark içinde dumanı egzoz noktasına doğru iter. İkisi rakip değil, aynı sistemin parçalarıdır: jet fanlar kanal ihtiyacını azaltarak dumanı toplama noktasına yönlendirir, duman egzoz fanı da o noktadan bina dışına tahliye eder. Jet fanlı otopark havalandırması yazımızda sistem kurgusunu anlattık; ürünler: jet fanlar.
Yangın Damperi Neden Gerekir?
Duman egzoz fanı dumanı atarken, kanal hattının yangın bölmelerini geçtiği noktalarda alevin ve dumanın komşu bölüme yayılmaması gerekir. Bu görevi yangın damperi üstlenir: belirlenen sıcaklıkta otomatik kapanarak kanal kesitini keser. Duman tahliye sistemi kurgulanırken yangın damperleri bölme geçişlerine planlanır. Bu ölçü aralığında Yangın Damperi 75×50 cm tipik bir tercihtir.
Seçim ve Montajda Dikkat Edilecekler
- Sınıf sertifikası: F300/F400 sınıfı belgeyle doğrulanmalı; etikette yazan sınıf projeyle eşleşmeli.
- Besleme hattı: Yangın anında elektriğin kesilmemesi için ayrı, korunaklı besleme planlanır.
- Kumanda: Yangın algılama paneliyle entegre çalışmalı; manuel devreye alma imkânı bulunmalı.
- Bakım: Sistemin yıllarca beklemede kalıp yangın anında çalışması gerekir — periyodik test şarttır.
- Taze hava girişi: Duman atılırken yerine hava girecek yol açık olmalı; aksi halde fan debisini veremez.
Yangın senaryonuza uygun sınıf ve debi seçimi proje bazlı yapılır. Projenizi iletirseniz teknik ekibimiz uygun modeli birlikte belirler.
