Jet fan, kapalı otoparklarda havayı kanal kullanmadan egzoz noktasına doğru iten itici fandır. Tavana asılan bu fanlar, otopark hacmini bir kanal gibi kullanarak havayı adım adım toplama noktasına taşır. Otopark jet fanlarında F300 sınıfı motor kullanılır: EN 12101-3’e göre 300 °C’de 2 saat dayanım şartı aranır.
Klasik Kanallı Sistemden Farkı
Kanallı sistemde otoparkın her noktasına kanal çekilir; bu hem maliyet hem tavan yüksekliği kaybı demektir. Jet fanlı sistemde kanal yalnızca egzoz ve taze hava şaftlarında bulunur; ara mesafeyi jet fanlar üstlenir.
- Tavan yüksekliği korunur (araç geçiş gabarisi)
- Kanal maliyeti ve montaj süresi belirgin azalır
- Yerleşim değişikliklerine daha esnek uyum
- Ölü bölge oluşmaması için yerleşim hesabı gerekir
Sistem Nasıl Kurgulanır?
- Taze hava girişi: Otoparkın bir ucundan (rampa veya şaft) temiz hava alınır.
- Jet fanlar: Havayı kademeli olarak egzoz yönüne doğru iter; her fan bir sonrakinin etki alanına hava taşır.
- Egzoz fanı: Toplanan kirli havayı bina dışına atar — genelde duman egzoz sınıfı fanlar kullanılır.
- Kontrol sistemi: CO/CO₂ sensörleri seviyeye göre fanları kademeli devreye alır; enerji tüketimi düşer.
Ürünler: jet fanlar.
Yerleşim Neden Hesapla Yapılır?
Jet fan yerleşimi "eşit aralıklarla asalım" mantığıyla yapılmaz. Her fanın itiş menzili vardır; menzil bittiği noktada bir sonraki fan devralmalıdır. Aksi halde iki fan arasında hava hareketinin durduğu ölü bölgeler oluşur ve orada egzoz gazı birikir.
Kolon düzeni, rampa konumu ve tavan altındaki kiriş yükseklikleri de akışı etkiler; bu yüzden yerleşim proje bazında hesaplanır.
İki Ayrı Görev: Günlük Egzoz ve Yangın
- Normal işletme: Araç egzoz gazının (özellikle CO) birikmesini önlemek. Sensör kontrollü çalışma yeterlidir.
- Yangın senaryosu: Dumanı kaçış yollarından uzağa, egzoz noktasına doğru itmek. Bu görev için jet fanların ve egzoz fanlarının yüksek sıcaklıkta çalışabilme sınıfı olması gerekir — ayrıntı için F300/F400 duman egzoz fanları yazımıza bakın.
Uygulamada sık tercih edilen bir model: Aksiyel Duman Egzoz Fanı (F300) 6.000 m³/h.
Yangın anında sistem, algılama paneliyle entegre çalışır ve dumanın yönünü kaçış yolunun tersine kurar.
Montaj ve İşletme Notları
- Askı: Fanlar titreşimi yapıya iletmeyecek şekilde, sarsıntıya dayanıklı askılarla monte edilir.
- Gabari: Fan alt kotu araç geçiş yüksekliğini ihlal etmemelidir.
- Yön: Tüm fanların itiş yönü egzoz noktasına doğru tutarlı olmalıdır; ters yerleştirilen tek fan akışı bozar.
- Sensör konumu: CO sensörleri hava hareketinin zayıf olduğu, birikim riskli noktalara konur.
- Periyodik test: Yangın modu yıllarca kullanılmayabilir; düzenli test ve kayıt şarttır.
Taze Hava Dengesi
Egzoz kadar hava girişi de planlanmalıdır. Rampa doğal giriş sağlayabilir, ancak yetersizse ayrı taze hava şaftı ve panjurlu giriş ağzı planlanır. Somut bir örnek olarak Dış Hava Panjuru 100×20 cm bu ihtiyaca uygun seçeneklerden biridir.
Otopark planınızı iletirseniz jet fan yerleşimi ve egzoz kapasitesini teknik ekibimizle birlikte değerlendirelim.
