Exproof fan (patlama korumalı fan), ortamda yanıcı gaz, buhar veya toz bulunma ihtimali olan alanlarda kullanılan, çalışırken kıvılcım oluşturmayacak şekilde üretilmiş fandır. Normal bir fanda motor fırçası, rulman sürtünmesi veya kanadın gövdeye teması bir tutuşma kaynağı olabilir. Exproof uygulamalarda kullanılan salyangoz fanlar 380-100.000 m³/h, aksiyel fanlar 350-95.000 m³/h debi aralığındadır.
Nerelerde Zorunludur?
- Boyahane ve boya kabinleri: Çözücü buharları havada birikir
- Kimyasal depo ve laboratuvarlar: Uçucu maddelerin buharlaşması
- LPG/doğalgaz hatları ve kazan daireleri: Gaz kaçağı ihtimali
- Akü şarj odaları: Şarj sırasında hidrojen açığa çıkar
- Un, şeker, ahşap tozu ortamları: Toz bulutu patlayıcı karışım oluşturabilir
- Yakıt depolama ve dolum alanları
Exproof Fanı Farklı Kılan Nedir?
- Kıvılcım güvenli malzeme: Kanat ve gövdede, temas halinde kıvılcım üretmeyen malzeme kombinasyonları kullanılır.
- Korumalı motor: Motor gövdesi, içeride oluşabilecek bir kıvılcımın dışarıdaki ortamı tutuşturmasını engelleyecek şekilde tasarlanır.
- Sızdırmaz elektrik bağlantısı: Kablo girişleri ve klemens kutusu özel contalıdır.
- Topraklama: Statik elektrik birikimini önlemek için fan gövdesi ve kanal hattı topraklanır.
- Sertifikasyon: Ekipman, kullanılacağı bölge sınıfına uygun belgeye sahip olmalıdır.
Bölge Sınıflandırması Neden Önemli?
Patlayıcı ortamlar, tehlikeli karışımın ne sıklıkta ve ne kadar süre bulunduğuna göre bölgelere ayrılır. Sürekli tehlike bulunan bir bölgeye ile yalnızca arıza anında tehlike oluşan bir bölgeye aynı ekipman seçilmez.
Bölge sınıfı ve gerekli ekipman kategorisi, tesisin patlamadan korunma dokümanında tanımlıdır. Fan seçimi bu belgeye göre yapılır — tahminle veya "benzer tesiste şu vardı" yaklaşımıyla belirlenmez.
Havalandırma Tasarımında Dikkat Edilecekler
- Gazın yoğunluğu: Havadan ağır gaz (LPG gibi) tabanda birikir, emiş taban seviyesinden yapılmalıdır. Havadan hafif gaz (doğalgaz, hidrojen) tavanda toplanır, emiş yukarıdan alınır.
- Ölü bölge bırakmamak: Havanın dolaşmadığı köşelerde birikme olur; hava dağıtımı mahalin tamamını süpürmelidir.
- Sürekli çalışma: Bu ortamlarda havalandırma genelde sürekli çalışır; devre dışı kalması alarm üretmelidir.
- Taze hava girişi: Atılan hava kadar temiz havanın kontrollü girişi planlanır — giriş ağızları dış hava panjurlarıyla korunur.
- Kanal malzemesi: Hattın tamamı topraklama sürekliliğini bozmayacak şekilde birleştirilir.
Örnek bir model üzerinden bakmak isterseniz: Dış Hava Panjuru 100×20 cm.
Debi ve Fan Seçimi
Debi hesabı temel yöntemle yapılır (hacim × hava değişimi), ancak patlayıcı ortamlarda hava değişim sayısı konfor uygulamalarından belirgin yüksek tutulur. Yöntem için debi hesabı rehberimize bakabilirsiniz.
Kanallı hatlar için exproof kanal tipi fanlar, kısa ve dirençsiz cephe uygulamaları için aksiyel fan ailesinin exproof modelleri değerlendirilir. Stoktaki karşılıklarından biri Exproof Kanal Tipi Fan 55x40 5.000 m³/h modelidir. Bu ölçü aralığında Aksiyel Duman Egzoz Fanı (F300) 45.000 m³/h tipik bir tercihtir.
Önemli: Bu alan tahmine kapalıdır. Tesisinizin bölge sınıfını ve ekipman kategorisini iletirseniz, uygun sertifikalı modeli teknik ekibimizle birlikte belirleyelim.
