Yatay Atışlı Mantar Çatı Fanı Modelleri ve Fiyatları

Yatay Atışlı (Mantar) Çatı Fanı Nedir?

Yatay atışlı (mantar) çatı fanı, binanın çatısına monte edilerek iç ortamdaki havayı emen ve mantar biçimli şapkanın altındaki halka açıklıktan 360° yatay yönde dışarı atan çatı tipi egzoz fanıdır. Sektörde mantar çatı fanı, mantar tipi aspiratör, şapkalı çatı fanı ya da kısaca mantar fan olarak da anılır. Hava fan gövdesine aşağıdan dikey olarak girer, çark tarafından basınçlandırılır ve şapka ile gövde arasındaki çevresel boşluktan yayılarak atmosfere verilir. Bu geometrinin iki pratik faydası vardır: mantar şapka yağmur, kar ve yabancı cismin doğrudan gövdeye ve kanal hattına girmesini engeller; atılan hava da tek bir noktaya yoğunlaşmak yerine çatı yüzeyine paralel biçimde dağılır. Bu nedenle mantar tipi fanlar, çatı üzerinde yüksek bir baca çıkışı yapmadan sürekli genel havalandırma (egzoz) yapılması istenen binalarda yaygın olarak kullanılır. Bu sayfa Çatı Fanları kategorisinin bir parçasıdır; ihtiyacınıza daha uygun bir tip varsa oradan ulaşabilirsiniz. Somut bir örnek: Yatay Atışlı (Mantar) Çatı Fanı 8.000 m³/h.

Havalandırma Pazarı stoklarında yatay atışlı çatı fanları 1.800 m³/h ile 22.000 m³/h arasında sekiz farklı debi kademesinde bulunur: 1.800, 2.600, 3.500, 5.600, 8.000, 13.000, 16.000 ve 22.000 m³/h. Bu aralık, küçük bir dükkânın veya WC şaftının egzozundan başlayıp orta ölçekli bir üretim atölyesi ya da deponun tamamının havalandırılmasına kadar geniş bir kullanım bandını kapsar. Ürünlerin tamamı stoktan satılır, kredi kartına 12 taksit imkânı sunulur ve siparişler hızlı kargoya verilir. Hangi debinin ihtiyacınıza karşılık geldiğinden emin değilseniz fan seçim ve debi hesabı aracını kullanabilirsiniz.

Yatay Atışlı Çatı Fanı Çeşitleri

Bu kategorideki modeller temel olarak debi kapasitesine göre kademelenir. Gövde ve şapka geometrisi aynı çalışma mantığını paylaşırken, artan debiyle birlikte çark ve motor kapasitesi ile gövde ölçüsü büyür:

• Küçük kapasite (1.800 - 3.500 m³/h) — Dükkân, küçük ofis katı, WC ve duş grubu şaftları, küçük ölçekli imalathane ve teknik oda egzozları için uygun kademedir. Genellikle tek bir hacmin veya birkaç ıslak hacmin toplandığı kısa şaftlara bağlanır.
• Orta kapasite (5.600 - 8.000 m³/h) — Restoran mutfağı, kafe, market, kuaför, orta ölçekli atölye ve kat bazlı genel egzoz uygulamalarının ana kademesidir. Yüksek hava değişimi gereken ticari mutfaklarda en sık tercih edilen bant burasıdır.
• Yüksek kapasite (13.000 - 22.000 m³/h) — Fabrika, üretim hattı, depo, kapalı otopark, hayvan barınağı ve büyük hacimli teknik mahaller için kullanılır. Tek fanla çözülemeyen büyük hacimlerde bu kademeden birkaç adet fan çatıya dağıtılarak ortalanmış bir egzoz düzeni kurulur.

İkinci ayrım ekseni havanın atış yönüdür ve doğru kategoriyi seçmek için belirleyicidir. Yatay atışlı mantar fanlar havayı çatı seviyesinde çevreye dağıtır; bu nedenle atılan hava büyük ölçüde temiz ya da az kirli olduğunda idealdir. Egzoz havası kokulu, yağlı veya dumanlıysa ve çatı üzerinde yakında pencere, taze hava alışı, komşu bina cephesi ya da insan trafiği varsa, havayı dikey olarak yukarı fırlatan dikey atışlı çatı tipi fanlar daha doğru bir seçimdir. Dış görünümün öne çıktığı, korozyona karşı hafif ve dayanıklı gövde arandığı projelerde ise çatı tipi aksiyel alüminyum fanlar alternatif olarak değerlendirilir.

Yatay Atışlı Çatı Fanı Nasıl Seçilir? (3 Adımda)

1. Adım — Gerekli Hava Debisini Hesaplayın

Çatı fanı seçiminde ilk ve en belirleyici kriter debidir. Hesap basit bir çarpımla yapılır:

Debi (m³/h) = Mahal Hacmi (m³) × Saatteki Hava Değişim Sayısı

Mahal hacmi, taban alanı ile net iç yükseklik çarpılarak bulunur. Saatteki hava değişim sayısı ise mahallin kullanım amacına göre değişir. Sektörde yaygın kabul gören tipik aralıklar şunlardır:

• Ofis, dükkân, mağaza: saatte 4-8 hava değişimi
• Depo ve ambar: saatte 4-6 hava değişimi
• Üretim atölyesi, imalathane: saatte 8-15 hava değişimi
• Ticari mutfak: saatte 20-30 hava değişimi
• WC, duş, soyunma odası: saatte 10-15 hava değişimi
• Kazan dairesi, teknik hacim: saatte 10-15 hava değişimi

Örnek 1: 300 m² taban alanlı, 4 m net yükseklikte bir depo düşünelim. Hacim 300 × 4 = 1.200 m³. Saatte 6 hava değişimi hedeflenirse gereken debi 1.200 × 6 = 7.200 m³/h olur. Bu ihtiyaç, bir üst kademe olan 8.000 m³/h modelle karşılanır.

Örnek 2: 60 m² alanlı, 3 m yükseklikte bir restoran mutfağı için hacim 60 × 3 = 180 m³. Saatte 25 hava değişimi ile 180 × 25 = 4.500 m³/h gerekir; uygun seçim 5.600 m³/h kademesidir. Hesabınızın sonucu iki kademenin arasına düşerse daima üst kademeyi seçin: hız anahtarıyla devri düşürerek fazla debiyi azaltmak mümkündür, ancak yetersiz bir fanın kapasitesini artırmak mümkün değildir. Hesabı bizimle birlikte yapmak isterseniz fan seçim sayfasından ölçülerinizi iletebilirsiniz.

2. Adım — Kanal Hattındaki Basınç Kaybını Dikkate Alın

Fan yalnızca debiyi değil, hattın direncini de yenmek zorundadır. Kanal hattı için yaklaşık basınç kaybı şu şekilde tahmin edilir:

ΔP = R × L (R: metre başına sürtünme kaybı, L: eşdeğer kanal uzunluğu)

Pratik kural olarak dirsekler, menfezler, damperler ve filtreler kanalın gerçek uzunluğuna ek "eşdeğer uzunluk" ekler; her 90° dirsek yaklaşık birkaç metre düz kanala denk düşer. Mantar tipi çatı fanları en verimli biçimde kısa şaft veya doğrudan çatı boşluğundan emiş yapılan uygulamalarda çalışır. Hat uzun, çok dirsekli veya filtreliyse ve fan bu direnci yenemezse ortaya çıkan tablo klasiktir: fan çalışır, ses yapar, ancak menfezlerden hava gelmez. Böyle durumlarda ya kanal kesiti büyütülerek direnç düşürülmeli ya da daha yüksek basınç üretebilen bir çözüme geçilmelidir; çatı üstü uygulamayı korumak isteyen projelerde dikey atışlı çatı tipi fanlar arasındaki üst modeller değerlendirilir.

3. Adım — Atılan Havanın Niteliğine ve Ortam Koşullarına Karar Verin

Üçüncü adım, doğru fan tipini belirler. Ortam koşuluna göre yönlendirme şu şekildedir:

• Temiz veya az kirli genel egzoz havası (ofis, depo, mağaza, teknik hacim) → yatay atışlı mantar çatı fanı doğrudan uygundur.
• Yoğun koku, yağ buharı veya duman içeren hava → havanın çatı seviyesinde yayılmaması, yukarı atılması istenir; dikey atışlı model tercih edilir.
• Çatıda taze hava alışı, pencere, komşu cephe veya çatı terası kullanımı varsa → yatay atış bu noktalara hava taşıyabileceği için dikey atışa geçilmelidir.
• Nemli, tuzlu veya korozif dış ortam → hafif ve korozyona dirençli gövde arayan projelerde alüminyum gövdeli çatı fanları öne çıkar.
• Yangın duman tahliyesi (F300 sınıfı şartname) → genel havalandırma amaçlı mantar çatı fanları bu amaç için kullanılamaz; sertifikalı duman egzoz fanı gerekir.
• Patlayıcı gaz veya toz ortamı → standart modeller uygun değildir, exproof (patlamaya karşı korumalı) fan seçilmelidir.

Yatay Atışlı Çatı Fanı Kullanım Alanları

• Konut ve apartmanlar — WC, banyo ve mutfak şaftlarının çatıda toplandığı merkezi egzoz düzenlerinde; şafttan çekilen havanın sürekli tahliyesinde kullanılır.
• Restoran, kafe ve ticari mutfaklar — Davlumbaz sonrası yağ filtresinden geçmiş havanın veya mutfak genel ortam havasının atılmasında; yüksek hava değişimi nedeniyle çoğunlukla 5.600 m³/h ve üzeri kademeler seçilir.
• Mağaza, market ve ofis katları — Asma tavan üstünden veya kısa şaftla toplanan bayat havanın çatıdan atılmasında, sessiz ve sürekli çalışma istenen uygulamalarda.
• Fabrika, imalathane ve atölyeler — Kaynak, boya öncesi hazırlık, montaj hattı gibi ısı ve koku üreten hacimlerde çatıya dağıtılmış birden fazla fanla dengeli egzoz kurulur.
• Depo ve lojistik yapıları — Çatı altında biriken sıcak havanın atılması, yaz aylarında iç sıcaklığın düşürülmesi ve nem birikiminin engellenmesi amacıyla yüksek debili kademeler kullanılır.
• Kapalı otopark ve teknik hacimler — Egzoz gazının ve kazan dairesi ısısının tahliyesinde; proje şartnamesinin izin verdiği genel havalandırma senaryolarında tercih edilir.
• Tarım ve hayvancılık yapıları — Ahır, kümes ve sera çatılarında nem, amonyak ve fazla ısının sürekli atılmasında; mantar şapkanın yağmura karşı koruma sağlaması bu yapılarda ek avantajdır.
• Okul, spor salonu ve toplu kullanım alanları — Kalabalığa bağlı olarak hızla bozulan iç hava kalitesinin çatıdan sürekli tahliyesinde.

Montaj ve Kullanım İpuçları

• Kaide üzerine monte edin. Fan doğrudan çatı kaplamasına değil, çatı eğimine uygun bir kaide (baza) üzerine oturtulmalıdır. Kaide, su sızdırmazlığını sağlamanın yanı sıra fanın emiş ağzını çatı yüzeyinden yükselterek kar ve birikinti riskini azaltır.
• Su yalıtımını fan değil kaide çözer. Kaide çevresi çatı membranı veya uygun kaplama malzemesiyle detaylandırılmalı; şapkanın yağmuru kesmesine güvenip yalıtım detayı atlanmamalıdır.
• Titreşimi çatıya iletmeyin. Fan ile kaide arasına titreşim takozu, kanal bağlantısına ise esnek (flexible) bağlantı elemanı konulması gürültünün yapı içine yayılmasını belirgin biçimde azaltır.
• Emiş kanalını mümkün olduğunca kısa ve düz tutun. Gereksiz dirsek ve kesit daralması basınç kaybını artırıp debiyi düşürür. Zorunlu dirseklerde geniş yarıçaplı dönüşleri tercih edin.
• Geri hava dönüşünü engelleyin. Fan durduğunda hattan geri hava veya soğuk hava girişini önlemek için kanal üzerinde tek yönlü (çek valf tipi) damper kullanımı önerilir.
• Debiyi hız kontrolüyle ayarlayın. Monofaze modellerde hız anahtarı, trifaze modellerde frekans invertörü ile devir düşürülerek hem gürültü hem enerji tüketimi azaltılır; gerçek ihtiyaçtan büyük seçilmiş fanlar bu şekilde dengelenir.
• Elektrik bağlantısını dış ortama uygun yapın. Kablo geçişleri sızdırmaz rakorla, besleme hattı ise fan yanına konumlandırılan servis şalteriyle tamamlanmalı; bakım sırasında enerji kesme imkânı bulunmalıdır.
• Bakım için erişim bırakın. Şapkanın sökülebileceği, çark ve motor kapağına ulaşılabileceği kadar boşluk bırakın. Yılda en az bir kez çark üzerindeki toz ve yağ birikimi temizlenmeli, cıvata ve askı bağlantıları kontrol edilmelidir.

Yatay Atışlı Çatı Fanı Fiyatlarını Ne Belirler?

Fiyatı belirleyen ana etken debi kademesidir; debi arttıkça çark çapı, gövde ölçüsü, motor gücü ve kullanılan sac miktarı birlikte büyür. Bunun yanında gövde ve şapka malzemesi ile yüzey işlemi, motorun tipi ve besleme şekli, çarkın yapısı, hız kontrol ünitesi ile kaide ve damper gibi aksesuarların siparişe dahil edilip edilmemesi de toplam maliyeti değiştirir. Özel ölçüde kaide, farklı bağlantı ağzı ya da standart kademelerin dışında bir kapasite gerektiren projelerde imalat bazlı fiyatlandırma yapılır. Havalandırma Pazarı, ürünleri üreticiden aracısız sunduğu için ara kâr yükü olmadan fiyat verir ve tüm modellerde kredi kartına 12 taksit imkânı sağlar.

Neden Havalandırma Pazarı'ndan Yatay Atışlı Çatı Fanı Almalısınız?

• Üreticiden aracısız satış — Ürünler HAVİKSAN üretim gücüyle, Ankara Kahramankazan'daki tesis arkasında durarak sunulur; arada distribütör katmanı yoktur.
• Geniş ve gerçek stok — 1.800 m³/h'ten 22.000 m³/h'e kadar sekiz debi kademesi stokta hazır bekler, sipariş sonrası imalat beklemeden hızlı kargoya verilir.
• Ücretsiz mühendislik desteği — Mahal ölçülerinizi ve kullanım amacını iletin; debi hesabını, kanal basınç kaybı değerlendirmesini ve doğru kademe seçimini birlikte yapalım.
• Özel imalat imkânı — Projeye özel kaide, bağlantı ağzı ve standart dışı kapasite ihtiyaçlarında imalat desteği verilir.
• Güvenli alışveriş — Kredi kartına 12 taksit, 14 gün içinde iade hakkı ve sipariş sürecinin tamamında ulaşılabilir teknik destek.

Hangi debi kademesinin projenize uygun olduğundan emin değilseniz mahal alanınızı, yüksekliğinizi ve kullanım amacını bize iletin; hesabı birlikte yapıp uygun modeli birlikte belirleyelim. Egzoz havanız kokulu ya da yağlı ise seçiminizi dikey atışlı çatı tipi fanlar yönünde, hafif ve korozyona dirençli gövde arıyorsanız çatı tipi aksiyel alüminyum fanlar yönünde değerlendirmenizi öneririz. Hesaplamaya hemen başlamak için fan seçim aracını kullanabilirsiniz.

İlgili Rehber

Uygulamada hangi tipin nerede kullanıldığını görmek için çatı tipi fanlar rehberi yazımızı inceleyebilirsiniz.