Dikey Atışlı Çatı Tipi Fan Modelleri ve Fiyat Listesi

Dikey Atışlı Çatı Tipi Fan Nedir?

Dikey atışlı çatı tipi fan, binanın çatısına yerleştirilen ve emdiği kirli havayı gövdenin üst kapağından dik olarak yukarı atan bir egzoz fanıdır. Fan, düşey şaft veya kanal hattının en üst noktasına oturur; mahalden gelen hava çark tarafından emilir ve atış ağzından çatı düzleminin üzerine, yukarı doğru bir jet halinde bırakılır. Sektörde dikey atışlı çatı aspiratörü, düşey atışlı çatı fanı, çatı egzoz fanı adlarıyla da anılır. Atış yönünün yukarı olması bu tipin en belirleyici özelliğidir: atılan hava çatı yüzeyine ve cephelere yayılmak yerine yukarı yükseldiği için, aynı çatıdaki taze hava emiş noktalarına veya alt kat pencerelerine geri dönme (kısa devre) riski belirgin biçimde azalır. Bu nedenle koku ve nem yüklü egzozlarda — tuvalet-banyo şaftları, mutfak egzozları, atölye ve üretim mahalli egzozları — en çok tercih edilen çatı fanı tipidir. Çatı Fanları başlığı altındaki komşu tiplerle birlikte değerlendirmek seçim hatasını azaltır. Sık tercih edilen bir ölçü olarak Dikey Atışlı Çatı Tipi Fan 4.100 m³/h modelini inceleyebilirsiniz.

Fan, çatıda kendi kaidesi veya çatı adaptörü üzerine oturur; motor genellikle atılan hava akımının dışında ya da akımın soğuttuğu bölümde konumlanır, gövde ise modeline göre galvaniz sac veya alüminyum malzemeden üretilir. Havalandırma Pazarı stoklarında bu kategoride 10 aktif model bulunur ve modellerin debi aralığı 550 m³/h ile 9.500 m³/h arasındadır. Yani tek bir daire tuvalet şaftından, restoran mutfağına ve orta ölçekli bir atölyenin genel egzozuna kadar geniş bir aralık tek kategoriden karşılanır. Tüm modeller stoktan satılır, kredi kartına 12 taksit yapılabilir ve siparişler hızlı kargoyla çıkar.

Dikey Atışlı Çatı Tipi Fan Çeşitleri

Bu kategori içindeki modeller esas olarak debi kapasitesine göre ayrışır; kullanım senaryosuna göre gruplamak seçimi kolaylaştırır:

• Küçük kapasiteli modeller (yaklaşık 550–1.150 m³/h) — tek daire veya kat düzeyindeki banyo/WC şaft egzozları, küçük ofis tuvaletleri, kafe servis alanları gibi hacmi düşük mahaller için uygundur. Şaft kesiti küçük, kanal hattı kısadır.
• Orta kapasiteli modeller (yaklaşık 1.850–3.500 m³/h) — apartman ve iş merkezlerinde birden fazla ıslak hacmin bağlandığı toplu şaftlar, okul-yurt tuvalet blokları, küçük restoran mutfakları için tipik aralıktır.
• Yüksek kapasiteli modeller (yaklaşık 4.100–9.500 m³/h) — otel ve AVM mutfakları, üretim atölyeleri, depo ve imalathane genel egzozu gibi büyük hacimli veya yüksek hava değişimi gereken mahaller için kullanılır.

Ayrım eksenlerinden bir diğeri elektrik beslemesidir: düşük ve orta debili modeller genellikle tek fazlı (220V) beslemeyle çalışırken, yüksek debili modellerde üç fazlı (380V) motor kullanımı yaygındır. Bu ayrım hız kontrol yöntemini de belirler (tek fazlıda hız anahtarı, üç fazlıda frekans invertörü). Atış yönü farklı bir tip arıyorsanız, havayı şapka altından çevreye yayan yatay atışlı (mantar) çatı fanları ile alüminyum kanatlı çarka sahip çatı tipi aksiyel (alüminyum) fanlar kategorilerini de inceleyebilirsiniz.

Dikey Atışlı Çatı Tipi Fan Nasıl Seçilir? (3 Adımda)

1. Adım — Gerekli hava debisini hesaplayın

Çatı fanı seçiminin ilk ve en kritik adımı debidir. Temel formül şudur: Debi (m³/h) = Mahal hacmi (m³) × Saatteki hava değişim sayısı. Mahal hacmi taban alanı ile net yüksekliğin çarpımıdır. Kullanım amacına göre pratikte kabul edilen hava değişim sayıları:

• Genel mahal, ofis, depo: saatte 6–8 kez
• Banyo, WC, ıslak hacim: saatte 10–15 kez
• Ticari mutfak, çamaşırhane, koku/nem yükü yüksek alanlar: saatte 15–25 kez

İşlenmiş örnek 1: 20 m² alan ve 2,8 m yüksekliğe sahip bir tuvalet bloğu 56 m³ hacme sahiptir. Saatte 10 hava değişimi hedeflendiğinde 56 × 10 = 560 m³/h gerekir; bu ihtiyaç kategorinin en küçük modeli olan 550 m³/h sınıfıyla karşılanır.

İşlenmiş örnek 2: 60 m² alan ve 2,8 m yükseklikteki bir restoran mutfağı 168 m³ hacimdedir. Saatte 20 hava değişimiyle 168 × 20 = 3.360 m³/h bulunur; en yakın üst kapasite olan 3.500 m³/h model seçilir. Hesap sonucunda çıkan değerin altındaki modele inmemek, bir üst kapasiteye çıkmak doğru yaklaşımdır. Hesabınızı hızlıca yapmak için fan seçim ve debi hesabı sayfasını kullanabilirsiniz.

2. Adım — Kanal hattının basınç kaybını dikkate alın

Fanın kataloğundaki debi, hattın direncine göre düşer. Basınç kaybının temel yaklaşımı ΔP = R × L şeklindedir; burada R metre başına sürtünme direnci, L ise hattın toplam uzunluğudur. Düz kanalda pratik olarak metre başına 1–2 Pa mertebesinde kayıp kabul edilir; dirsekler, kesit daralmaları, menfezler, kuş teli, damper ve filtreler bu değerin üzerine ilave direnç bindirir. Çatı fanlarında hattın önemli bir bölümü düşey şafttır; kat sayısı arttıkça şaft yüksekliği ve dolayısıyla toplam kayıp da büyür.

Bu adım atlandığında ortaya çıkan tipik şikâyet şudur: “Fan çalışıyor, ses var ama mahalden hava çekmiyor.” Sebep neredeyse her zaman fanın hattın direncini yenememesidir. Şaftı uzun, dirsekli, yağ filtresi veya damper içeren hatlarda hesaplanan debinin üzerinde bir modele çıkmak; çok yüksek dirençli sistemlerde ise kanal tipi çözümler yerine daha yüksek statik basınç üreten fan gruplarına yönelmek gerekir.

3. Adım — Ortam koşullarına ve atılan havanın niteliğine göre tip belirleyin

• Koku ve nem yüklü egzoz (WC, mutfak, çamaşırhane): atılan havanın binadan uzaklaşması kritik olduğu için dikey atış doğru tercihtir.
• Genel taze hava atışı, koku yükü olmayan mahaller: yatay atışlı (mantar) tip de kullanılabilir.
• Yağlı hava (ticari mutfak): fan öncesinde yağ filtresi/yağ tutucu kullanılmalı, periyodik temizlik planlanmalıdır.
• Yoğun toz, talaş, elyaf içeren egzoz: standart çatı fanı yerine toz emme amacına uygun fan grupları değerlendirilmelidir.
• Duman egzozu ve yangın senaryosu: bu kategorideki standart modeller duman egzozu için sertifikalı değildir; yangın senaryosu gerektiren projelerde yüksek sıcaklığa dayanımı belgelenmiş (F300 sınıfı) fanlar seçilmelidir.
• Patlayıcı ortam (boyahane, solvent, gaz riski): exproof motorlu ve uygun sertifikalı fan kullanılması zorunludur.

Dikey Atışlı Çatı Tipi Fan Kullanım Alanları

• Konut ve apartmanlar: banyo, WC ve mutfak şaftlarının çatıda toplanıp tek noktadan atılması; kokunun üst katlara ve pencerelere dönmemesi bu tipin en güçlü tarafıdır.
• Ofis ve iş merkezleri: kat tuvaletlerinin ortak şaft egzozu, arşiv ve teknik hacimlerin sürekli havalandırılması.
• Restoran, kafe ve otel mutfakları: davlumbaz sonrası egzoz hattının çatıdan yukarı atılması; yağ filtresi ve temizlenebilir kanal düzeni ile birlikte kullanılır.
• AVM, okul, yurt ve hastaneler: yoğun kullanılan tuvalet bloklarında sürekli egzoz; yüksek debili modellerle çok sayıda mahal tek fana bağlanabilir.
• Fabrika, atölye ve imalathaneler: ısı, nem ve koku birikiminin çatıdan sürekli tahliyesi; kaynak, boya kabini çevresi ve montaj hatlarında genel egzoz.
• Depo, soğuk hava koridoru ve teknik hacimler: stok alanlarında bayat hava ve nemin atılması, jeneratör-pano odalarında ısı tahliyesi.
• Tarımsal yapılar ve sera-çiftlik binaları: nem ve amonyak birikiminin çatı seviyesinden dışarı atılması.

Montaj ve Kullanım İpuçları

• Kaide ve su sızdırmazlığı: fan doğrudan çatı örtüsüne değil, uygun ölçüde çatı kaidesi/adaptörü üzerine oturtulmalı; kaide çevresi contalanıp yağmur suyunun şafta sızmayacağı şekilde kapatılmalıdır.
• Atış yönünü kapatmayın: fanın üst atış ağzının önüne baca şapkası, çatı elemanı veya engel gelmemeli; dikey atışın avantajı ancak hava serbest yükselirse ortaya çıkar.
• Taze hava emişinden uzak tutun: atış noktası, klima santrali veya cephe taze hava emiş ağızlarından mümkün olan en uzak mesafeye ve mümkünse rüzgâr yönünü dikkate alarak konumlandırılmalı; mesafe proje şartnamesine göre belirlenir.
• Titreşim yalıtımı: fan ile kaide arasına titreşim takozu, kanal bağlantısına esnek (flexible) bağlantı elemanı konulmalıdır; aksi halde titreşim çatı konstrüksiyonu üzerinden alt katlarda ses olarak duyulur.
• Geri akış önlemi: fan durduğunda ters yönde hava girişini engellemek için hatta geri dönüşsüz (çek) damper kullanılması, kışın soğuk hava sızıntısını da azaltır.
• Elektrik ve kontrol: çatı koşulları nedeniyle bağlantı su geçirmez klemens kutusundan yapılmalı, hat ayrı termik korumaya alınmalıdır. Tek fazlı modellerde hız anahtarı, üç fazlı modellerde frekans invertörü ile devir düşürülerek hem debi ayarlanır hem tüketim azalır.
• Bakım erişimi: fanın etrafında en az bir kişinin rahat çalışabileceği boşluk bırakılmalı; mutfak egzozlarında çark ve gövde temizliği için sökülebilir bağlantı tercih edilmelidir.
• Kuş ve yabancı cisim koruması: emiş/atış ağzında kuş teli veya koruma ızgarası kullanılmalı, teller periyodik olarak temizlenmelidir.

Dikey Atışlı Çatı Tipi Fan Fiyatlarını Ne Belirler?

Fiyatı belirleyen ilk etken debi ve motor gücüdür; 550 m³/h sınıfı bir model ile 9.500 m³/h sınıfı bir model arasında çark çapı, gövde hacmi ve motor gücü bakımından büyük fark vardır. Bunun yanında gövde malzemesi ve sac kalınlığı, motorun tek fazlı mı üç fazlı mı olduğu, koruma sınıfı, kaide ve damper gibi aksesuarların dahil edilip edilmemesi fiyatı doğrudan etkiler. Havalandırma Pazarı, HAVİKSAN üretim altyapısıyla çalıştığı için ürünleri aracısız sunar; bu sayede aynı teknik özellikte daha uygun fiyat ve kredi kartına 12 taksit imkânı sağlanır.

Neden Havalandırma Pazarı'ndan Dikey Atışlı Çatı Tipi Fan Almalısınız?

• Üreticiden aracısız satış: Ankara/Kahramankazan'daki üretim altyapısıyla doğrudan çalışıyoruz; arada bayi zinciri yok.
• Geniş ve gerçek stok: 550–9.500 m³/h aralığında 10 model stoktan satılır, sipariş hızlı kargoya verilir.
• Ücretsiz mühendislik desteği: mahal ölçülerinizi ve kullanım amacınızı iletin; debi ve basınç kaybı hesabını sizin için yapalım.
• Özel imalat imkânı: standart debi ve bağlantı ölçülerinin dışında kalan proje ihtiyaçları için özel üretim yapılabilir.
• Güvenli alışveriş: kredi kartına 12 taksit, 14 gün içinde iade hakkı ve faturalı satış.

Hangi kapasitenin projenize uyacağından emin değilseniz mahal alanı, yükseklik, kullanım amacı ve şaft uzunluğu bilgilerini bize iletin; hesabı birlikte yapalım. Atış yönü tercihinizi netleştirmek için yatay atışlı mantar çatı fanları ve çatı tipi aksiyel alüminyum fanlar kategorilerini karşılaştırabilir, doğru modeli hızlıca bulmak için fan seçim aracını kullanabilirsiniz.

İlgili Rehber

Dikey Atışlı Çatı Tipi Fanlar ile ilgili ölçü, montaj ve seçim ayrıntılarına çatı tipi fanlar rehberi yazımızdan ulaşabilirsiniz.