Dikdörtgen Kanal Tipi Fan Modelleri

Dikdörtgen Kanal Tipi Fan Nedir?

Dikdörtgen kanal tipi fan, prizmatik yani dikdörtgen kesitli hava kanalı hatlarına, kanalın kendi kesitiyle uyumlu bir gövdeyle seri olarak bağlanan havalandırma fanıdır. Fan, hattın herhangi bir noktasına kanalın devamı gibi eklenir; havayı emiş tarafından alıp basma tarafına aktararak kanal boyunca sürekli bir hava akışı oluşturur. Kanal kesiti dikdörtgen olduğu için araya redüksiyon, yuvarlağa geçiş parçası veya adaptör koymaya gerek kalmaz; hat, kesit değiştirmeden aynı geometriyle devam eder. Sektörde prizmatik kanal fanı, dikdörtgen kanal fanı, kutu tipi kanal fanı ya da EAK serisi kanal fanı adlarıyla da anılır. Asma tavan içi, tesisat şaftı, mutfak egzoz hattı, ofis ve mağaza taze hava hatları en sık karşılaşılan uygulama yerleridir. Daha geniş bir seçki için Kanal Tipi Fanlar kategorisinin tamamına göz atabilirsiniz. Bu gruptan stoktan hazır örnek bir model: Dikdörtgen Kanal Tipi Fan 65x40 B 4000 m³/h.

Bu kategoride 32x18 kesitinden 78x50 kesitine kadar uzanan farklı gövde ölçüleriyle toplam 10 model bulunur ve modellerin debi aralığı 500 m³/h ile 9500 m³/h arasında değişir. Yani küçük bir WC blok egzozundan büyük bir restoran mutfağı veya üretim alanı egzozuna kadar geniş bir aralık tek kategoriden karşılanabilir. Ürünler stoktan satılır, kredi kartına 12 taksit imkânı sunulur ve siparişler hızlı kargoya verilir.

Dikdörtgen Kanal Tipi Fan Çeşitleri

Dikdörtgen kanal fanları en çok gövde kesiti ve sağladıkları debi üzerinden ayrışır. Kategorideki modeller pratikte üç grupta toplanır:

• Kompakt kesitli modeller (32x18, 36x20) — 500 m³/h ve 1150 m³/h debi sunar. Dar asma tavan boşluklarına ve küçük kesitli kanal hatlarına girer; daire içi banyo-WC egzozu, küçük ofis ve dükkân havalandırması, tek noktalı emiş hatları için tercih edilir.
• Orta kesitli modeller (40x25, 55x35) — 1850 m³/h ve 2500 m³/h debi aralığındadır. Birden fazla menfezin bağlandığı kollu hatlarda, kafe-restoran salonlarında, toplantı odalarında ve orta ölçekli mağazalarda kullanılır.
• Büyük kesitli yüksek debili modeller (65x40, 65x42, 78x50) — 3500 m³/h'ten 9500 m³/h'e kadar çıkar. Endüstriyel mutfak egzozları, üretim ve depo alanları, kapalı otopark hatları, çok katlı bina ortak egzoz şaftları gibi yüksek hacimli uygulamaların fanıdır.

Aynı gövde kesitinin farklı debi seçenekleri de vardır. Örneğin 65x40 kesitinde A tipi 3500 m³/h, B tipi 4000 m³/h verir. Bu, kanal kesitini değiştirmeden hattın ihtiyacına göre daha güçlü veya daha düşük debili bir seçim yapabilmenizi sağlar; mevcut bir tesisatta kanalı bozmadan kapasite artırmak istediğinizde en pratik çözüm budur.

İkinci bir ayrım ekseni motorun konumudur. Bu kategorideki modellerde motor gövdenin içinde, hava akışı üzerinde çalışır ve bu kurgu normal sıcaklıktaki temiz veya az kirli hava için idealdir. Havanın sıcak, yağlı ya da yoğun partikül taşıdığı hatlarda motorun hava akışının dışında kaldığı dıştan motorlu kanal tipi fanlar, patlayıcı gaz veya toz riski bulunan ortamlarda ise exproof kanal tipi fanlar doğru seçimdir. Hattınız dikdörtgen değil de spiral boruyla kuruluysa yuvarlak kanal tipi fanlar kategorisine bakmalısınız.

Dikdörtgen Kanal Tipi Fan Nasıl Seçilir? (3 Adımda)

1. Adım — Gerekli Debiyi Hesaplayın

Fan seçiminin ilk ve en belirleyici adımı debidir. Temel formül şudur:

Debi (m³/h) = Mahal Hacmi (m³) × Saatteki Hava Değişim Sayısı

Mahal hacmi, taban alanı ile net tavan yüksekliğinin çarpımıdır. Saatteki hava değişim sayısı ise mekânın kullanım amacına göre değişir; uygulamada genel kabul gören aralıklar şöyledir:

• Ofis ve büro: saatte 6-8 hava değişimi
• Toplantı salonu, sınıf: saatte 8-12 hava değişimi
• Kafe ve restoran salonu: saatte 8-10 hava değişimi
• Banyo, WC, soyunma odası: saatte 10-15 hava değişimi
• Ticari mutfak ve davlumbaz hattı: saatte 15-30 hava değişimi
• Depo, atölye, kapalı otopark: saatte 6-10 hava değişimi

İşlenmiş örnek: 40 m² taban alanına ve 3 m tavan yüksekliğine sahip bir ofis düşünelim. Hacim 40 × 3 = 120 m³ olur. Saatte 6 hava değişimi hedeflenirse gerekli debi 120 × 6 = 720 m³/h çıkar. Bu durumda 500 m³/h'lik 32x18 model yetersiz kalır; doğru tercih 1150 m³/h veren 36x20 modelidir. Fanın kataloğunda yazan debi serbest üfleme değeridir; kanala bağlandığında bu değerin bir kısmı direnç nedeniyle kaybolur. Bu yüzden hesapladığınız debinin yaklaşık %15-20 üzerinde bir modelle ilerlemek, hattın gerçek performansını güvenceye alır.

2. Adım — Kanal Hattının Basınç Kaybını Belirleyin

Fan yalnızca havayı itmez, aynı zamanda kanalın direncini yenmek zorundadır. Düz kanal için basınç kaybı yaklaşık olarak ΔP = R × L ile bulunur; burada R metre başına sürtünme kaybı, L ise kanal uzunluğudur. Pratikte iyi boyutlandırılmış bir hatta metre başına yaklaşık 1 Pa civarında bir kayıp kabul edilir, dirsekler, kesit daralmaları, damperler, filtreler ve menfezler bu değerin üzerine ayrıca eklenir. Uzun, çok dirsekli ve filtreli hatlarda toplam direnç hızla büyür.

Bu adımın atlanması, sahada en sık duyulan şikâyetin sebebidir: "Fan çalışıyor, ses veriyor ama menfezden hava gelmiyor." Böyle bir durumda fan bozuk değildir; seçilen fan o hattın direncini yenemeyecek kadar düşük basınçlıdır. Kanal uzunluğunuzu, dirsek sayısını ve menfez adedini bize iletirseniz hesabı birlikte yapabilir ya da fan seçim aracı üzerinden ihtiyacınıza uygun modeli daraltabilirsiniz.

3. Adım — Kanal Kesitine ve Ortam Koşullarına Uygun Tipi Seçin

• Kanal kesiti uyumu: Fanın gövde ölçüsü, bağlanacağı kanalın kesitiyle aynı olmalıdır. 55x35 kanala 55x35 fan bağlanır; farklı kesitlerde araya geçiş parçası gerekir ve bu ek direnç yaratır.
• Sıcak, yağlı veya partiküllü hava: Ticari mutfak egzozu gibi hatlarda motorun hava akışından ayrıldığı dıştan motorlu modeller tercih edilmelidir.
• Patlayıcı gaz veya toz riski: Boyahane, kimyasal depo, gaz istasyonu gibi mahallerde yalnızca exproof kanal fanları kullanılır.
• Hattın geometrisi: Tesisat spiral boruyla kurulduysa dikdörtgen fan yerine yuvarlak kanal tipi fan seçilir; zorlama geçişler hem direnç hem ses üretir.
• Ses hassasiyeti: Yatak odası, toplantı odası, otel odası gibi mahallerde fan ihtiyacın çok üzerinde seçilmemeli, gerekiyorsa hız kontrolüyle devir düşürülmelidir.

Dikdörtgen Kanal Tipi Fan Kullanım Alanları

• Konut ve ofis: Asma tavan içine gizlenen banyo-WC egzoz hatları, birden fazla ıslak hacmin tek hatta toplandığı ortak egzoz şaftları, açık ofislerde taze hava beslemesi.
• Restoran, kafe ve ticari mutfak: Davlumbaz egzoz hatları, bulaşıkhane ve hazırlık alanı emişi, salonda koku ve sıcaklık kontrolü. Yüksek debili 65x40 ve 78x50 modeller bu alanların tipik çözümüdür.
• Otel, AVM ve mağaza: Prizmatik kanalla kurulmuş merkezi havalandırma hatlarında ara fan olarak, deneme kabinleri ve depo bölümlerinin egzozunda kullanılır.
• Fabrika, atölye ve depo: Üretim alanındaki ısı ve koku yükünün dışarı atılması, kaynak ve montaj hatlarında noktasal emiş kanalları.
• Kapalı otopark ve bodrum katlar: Egzoz gazı ve nem birikiminin önlenmesi için sürekli çalışan kanal hatları.
• Hastane, laboratuvar ve eğitim yapıları: Kirli hava çıkışının kontrollü biçimde dışarı atıldığı, kesitin sabit tutulmasının önemli olduğu hatlar.

Montaj ve Kullanım İpuçları

• Akış yönünü kontrol edin: Fan gövdesindeki hava yönü oku, hattın emiş-basma yönüyle aynı olmalıdır. Ters bağlanan fan çalışır ama debinin çok altında kalır.
• Titreşimi kanala aktarmayın: Fanın iki ucuna esnek bağlantı (flexible) elemanı kullanmak, gövde titreşiminin sac kanal boyunca yayılmasını ve gürültüyü ciddi biçimde azaltır.
• Askıyı doğru kurun: Dikdörtgen fanlar ağırdır; askı çubukları fanın kendi askı noktalarından, gerekirse titreşim takozuyla bağlanmalıdır. Fanın ağırlığı kanala yüklenmemelidir.
• Bakım erişimi bırakın: Fanın motor kapağının açılabileceği kadar boşluk bırakın; asma tavanda fanın hizasına bir servis kapağı planlayın.
• Emiş tarafında düz mesafe bırakın: Fanın hemen önüne dirsek koymak hava girişini bozar; mümkünse kanal genişliğinin birkaç katı kadar düz bir bölüm bırakın.
• Hız kontrolünü baştan planlayın: 220 V modellerde hız anahtarıyla, 380 V modellerde frekans invertörüyle devir düşürülerek hem ses hem enerji tüketimi azaltılır.
• Kanalı yalıtın: Soğuk mahallerden veya dış ortamdan geçen hatlarda yoğuşmayı önlemek için kanal izolasyonu uygulayın; ses hassas mahallerde akustik yalıtım devreye alınır.
• Düzenli temizlik yapın: Özellikle mutfak hatlarında kanat üzerindeki yağ ve toz birikintisi debiyi düşürür ve dengesizlik sesi yapar; periyodik temizlik fanın ömrünü uzatır.

Dikdörtgen Kanal Tipi Fan Fiyatlarını Ne Belirler?

Fiyatı belirleyen ilk etken gövde kesiti ve debidir; 500 m³/h'lik kompakt bir model ile 9500 m³/h'lik büyük kesitli bir model arasında hem sac miktarı hem motor gücü bakımından ciddi fark vardır. Bunun yanında motor tipi ve devri, tek fazlı mı üç fazlı mı olduğu, gövde sacının kalınlığı ve yüzey işlemi, kanat tasarımı ile fanın çalışabildiği basınç sınıfı fiyata doğrudan yansır. Aynı kesitin A ve B gibi farklı debi seçenekleri arasındaki fark da motor kapasitesinden gelir. Havalandırma Pazarı olarak ürünleri üreticiden aracısız sunuyoruz; bu sayede ara kâr katmanı fiyata eklenmiyor ve kredi kartına 12 taksit imkânıyla ödeme yükünü bölebiliyorsunuz.

Neden Havalandırma Pazarı'ndan Dikdörtgen Kanal Tipi Fan Almalısınız?

• Üreticiden aracısız satış: Ankara'daki üretim altyapımızdan doğrudan satış yapıyoruz; arada distribütör katmanı yok.
• Geniş stok: 32x18'den 78x50'ye uzanan kesitlerde, 500-9500 m³/h debi aralığında modeller stoktan çıkıyor, siparişler bekletilmiyor.
• Ücretsiz mühendislik desteği: Debi ve basınç kaybı hesabınızı birlikte yapıyor, hattınıza en uygun modeli birlikte belirliyoruz.
• Özel ölçü imalat: Standart kesitlerin dışında bir kanal ölçünüz varsa fan gövdesi projenize göre imal edilebiliyor.
• Güvenli alışveriş: Kredi kartına 12 taksit, 14 gün iade hakkı ve hızlı kargo ile sipariş süreci baştan sona güvence altında.

Hangi kesitin ve hangi debinin işinizi göreceğinden emin değilseniz mahal ölçülerinizi, kanal kesitinizi, hat uzunluğunuzu ve menfez sayınızı bize iletin; hesabı birlikte yapalım ve doğru modelde karar kılalım. Seçimi kendiniz daraltmak isterseniz fan seçim aracını kullanabilir, hattınız spiral boruyla kuruluysa yuvarlak kanal tipi fan modellerini inceleyebilirsiniz.

İlgili Rehber

Seçim yaparken sık karşılaşılan hataları kanal tipi fan mı aksiyel fan mı yazımızda topladık.